Aile

Evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik Toplum bilimi Karı, koca ve çocuklardan oluşan topluluk Aynı soydan gelen veya aralarında akrabalık ilişkileri bulunan kimselerin tümü Birlikte oturan hısım ve yakınların tümü halk ağzında Eş, karı Aynı gaye üzerinde anlaşan ve birlikte çalışan kimselerin bütünü Temel niteliği bir olan dil, hayvan veya bitki topluluğuAnne, baba ve onların çocuklarından oluşan en küçük toplumsal kurum. Toplumlar ailelerin bir araya gelmesiyle oluşur. insanlar tarih öncesi çağlardan beri aileler halinde yaşar. zaman içinde aile değişmemiş, ancak ailenin üyelerinde ve üyelerin görevlerinde bazı değişmeler olmuştur. Endüstri devriminden önce yaygın olan kala balık aile türüne geniş aile, adı verilir. Endüstri devrimi sonrasında ortaya çıkan ve yalnızca anne, baba ve çocuklardan oluşan aile türüne de çekirdek aile denir.

Aile, bir kadın ve bir erkeğin evlenmesiyle kurulur. Ülkemizde evlilik Medeni kanun ile düzenlenmiştir. Evlilik nikahla gerçekleşir. Nikah, tanıkların önünde yapılan resmi evlilik sözleşmesidir. Yasalarımıza göre Türkiyede erkekler ve kadınlar, aynı anda yalnızca bir kişiyle evli olabilirler.

Aile, toplumun en küçük birimi olarak kabul edilir. Aile denince genellikle aynı evde oturan anne ve baba ile, varsa onların evlenmemiş çocukları anlaşılır. Bu tip aileye çekirdek aile denir.

Çekirdek ailedeki çocukların evlenmesiyle de yeni bir çekirdek aile ortaya çıkar. Ama aile sözcüğünün bundan daha geniş anlamı da vardır. Daha çok sayıda akrabadan oluşan birimi, hatta bir soyu ya da sülaleyi tanımlamak için de aile sözcüğü kullanılır.

Aile sözcüğü günlük dilde çok değişik grupları tanımlamak için de kullanılır. Örneğin Hasan iyi bir aileydi dendiğinde, Hasanın sorumlu bir baba ve koca olduğu anlaşılır. Oysa birisi Benim ailem adanadan gelmiş dediği zaman, annesiyle babasının, hatta belki de dedelerinin adanada yaşamış olduğunu belirtir. Bir başkası Bu bir aile toplantısıdır dediğinde, o toplantıda yalnızca akrabaların bulunacağı anlaşılır. Bunlar amcalar, dayılar, teyzeler, halalar, yeğenler ve evlilik bağıyla aileye katılmış kişilerdir. Bütün bunlar bize, aile kavramının her zaman evliliğe ya da ortak atalara da yalı ilişkileri kapsadığını göstermektedir.

Ailenin Önemi Ailebireyin ve toplumun fonksiyonlarında en temel öğedir Aile bireyin yaşamında çok önemli bir yer tutan beslenme bakım sevgi ihtiyacıduygusal gelişimpsikolojik gelişim eğitim ,kültürel değerleri kazanma sağlıklı zeka gelişimini sürdürme gibi temel ihtiyaçlarını karşıladığı birincil yer ve çevredir.

Aile üyeleri arasındaki ilişkiler ve aile ortamıpsikososyal yönden gelişen bireyin en çok etkileşime uğradığı yerdir. Bu ilişkiler bireyin kendine güvenmesini kendine ve diğer bireylere sevgi duymasını kimlik kazanmasınıkişilik gelişiminisosyal beceriler geliştirmesini ve topluma adaptasyon sürecini olanaklı hale getirir.

Aile birliğinde aileyi oluşturan bireyler birbirinden etkilenir . Bu durumu aynı vücutta bulunan organlara benzetebiliriz. Her yönden etkileşim içerisindebir bütün olarak, aileyi, yaşayan bir organizma saymak yanlış olmaz. Organların birindeki arızadiğer organların ritminiişleyişini ve fonksiyonelliğini etkiler.

Ailenin, kendi içerisinde etkileşen bir sistem oluşubu yapı içerisin de bu yapıyı oluşturan üyelerin bazı kurallara uyması zorunluluğunu getirir. Bu Yapı içerisindeki her birey kurallara uymakkarşılıklı olarak rolleri üstlenmek ve mevcut yetkileri paylaşmak durumundadır.

Aileyi bir organizma olarak ele almıştık. Bu organizmada bir denge hali söz konusudur. Aile bireylerinin etkileşim ve iletişimin deki problemler, rollerdeki karmaşayetkilerin yersiz ve yanlış kullanılması ,bu yapı içerisindeki kuralları çiğnemekyerleşmiş olan mevcut dengeyi bozar.

Kuralların çok aşırı katı ve çok aşırı esnek olmaması aileyi daha güçlü hale getirir. Kuralları çiğneyen bireye karşı diğer aile bireyleri ortak cephe alırlar. Kuralları çiğneyen aile bireyinegenelde diğer aile üyelerinin gösterdiği tepkiyanlışı yapan kişiyi yaptığı yanlıştan vazgeçirmeye çalışmak görmezlikten gelmek konuşmamak pasif direniş göstermek azarlamak cezalandırmaya çalışmak alay etmek gibi değişik reaksiyonlar şeklinde olabilir.

Aile fonksiyonlarını ele alırkenevde yaşayan diğer üyeler akraba ve arkadaş çevresi de bazı sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir Aynı zamanda bu etkileşim sürecinde adı geçen bireyler, mevcut sorunların daha da ağır hale gelmesine, hatta bazen çozümsüz hale yaklaşmasına sebep olabilir. Bu durum geleneksel Türk aile yapısında sık bir şekilde görülebilir. Bu durumun telafisi veya hiç olmaması için ailenin tam fonksiyonel halde olmasıkurallara uyulması rollerde karmaşanın olmaması iletişim ve etkileşimin yeterli olması gereklidir.

Aile üyeleri içinde yetki paylaşımı vardır. Yetkiyi şu şekilde tanımlayabiliriz Aile içindeki bir bireyin diğer bir bireyin davranışını değiştirme gücüne sahip olmasıdır . Genelde aile içindeki ihtiyaçları ailenin maddi ihtiyaçları Sağlık gereksinimlerisosyal faaliyetlersevgi gereksinimi vb karşılayan üyenin yetki gücü daha fazladır. Bu yetki gücü durumu kültürel ve toplumsal değerlerinde etkisi altındadır.

Aile fonksiyonelliğindesağlıklı aile için bir diğer önemli hususaileyi oluşturan bireylerin aile adına verilen kararlara katılmasıdır. Bu durumda herkesin makul derecedeihtiyaç ve isteklerine saygı gösterilmesi çok büyük önem taşır.Bu durum karşılıklı güven ortamının devamını sağlar.

Bir diğer önemli hususta şuduraile içindeki bireylerin duygu ve düşüncelerini rahat bir şekilde ifade etmeleri ile ailenin sağlıklı fonksiyonları arasında çok büyük bir bağ olmasıdır. Sınırları kapalıaileyi oluşturan bireylerinduygu ve düşüncelerini rahat ifade etmemeleri ile herkesin kendi dünyasında yaşadığı bir aile yapısında ise bireylerde değişik sıkıntılar zamanla oluşmaya başlar . Bu sıkıntılar arasında depresyonen dişe ve huzursuzluklar düşmanlık duyguları suçluluk hisleri gibi duygulara çok sık rastlanır . Sınırları açık ve herkesin rahatça kendini ifade edebildiği ailelerde ise bunun tam tersi olarakiyi niyetkarşılıklı anlayış ve işbirliğiortak düşünceler, birbiri için fedakarlık birbirine karşı samimiyet ve sevgigeleceğe güven ile bakma gibi durumlara rastlanır.

Ailede iletişim ve bununla beraber etkileşim en önemli konudur. iletişimin olmadığı herhangi biz zaman yoktur. iki insan yan yana olduğun da hiç konuşmamanın bile, bir anlamı vardır. Yanlış iletişim ve etkileşim durumu veya yetersiz iletişim durumu ailelerdeki sorunlara yol açan nedenlerin başında gelir. Aile bireyleri birbirleri ile sözlü yada jest ve mimikler ile anlaşırlar veya bu durumdaki aksama aileyi çok olumsuz etkiler.

ailedeki, normal iletişim ve etkileşimi engelleyen faktörler Aileyi ve bireyleri ilgilendiren konular üzerinde yüzeysel konuşma Aşırı soru sorma, yersiz şüphe ve tereddütler

Yapay ilgi gösterme Konuşma ve izah etme olmadankarşı tarafın hareketlerini düşüncelerini yorumlamaya ve tahmin etmeye çalışma Geçmişteki üzücü ve tatsız olayların sık sık gündeme getirilmesi

Sorulan soruları cevapsız bırakma Bireylere söz ile baskı kurmaya çalışma Abartılı bir şekilde onaylama veya reddetme Sık sık öneride bulunma veya kişisel düşünceleri kabule zorlama

Suçlama eleştirme olumsuz değerlendirmeler yapma Emir vermetehdit etme Samimiyetten uzak kalma yalan söyleme Alay etmeküçük düşürmeye çalışmafikirlere değer vermeme

Olayların olumsuz yönlerini çıkarmaya çalışma Küçük hataları çok abartma Fedakarlığı devamlı karşı taraftan bekleme Ortak faaliyetlere gereken önemi vermeme

Karşıdakini ifade etme imkanı tanımama Bu şekilde iletişim ve etkileşim içinde bulunan aile yapısında bireyler arası iletişimde karşıdaki kişiyi rahatsız etmeyüz kızartmasert şekilde bakmayüz buruşturma ,konuşmamayalan söyleme gibi durumların gözükmesi olağandır.

Unutulmamalı ki yaşayan her fert kendine özgü anlayışıkişiliğideğer yapısı entellektüel düzeyiduygu ve düşünceleri kimlik yapısı, yetişme tarzı sosyo kültürel statüsü ile yaşayanhissedenetkilenen biyopsikososyal bir bütündür . Bu durumda konuşulan her sözünverilen her mesajınher jest ve mimiğin iyi veya kötü manada karşıdaki kişide bir etki yaptığı kesindir.

Aile üyeleri birbirinden aldıkları mesajlar ile kendilerini değerli veya değersizkendilerini güvende veya güvensiz hisseder. Bu durum onların psikososyal ve sosyokültürel konumlarınıişlevselliklerini ve ruhsal durumlarını etkiler. Sonuç olarak sağlıklı bireysağlıklı ve bütünlüğü ile fonksiyonel aileyi oluşturacaksağlıklı aile sağlıklı toplumu oluşturacaktır.

Aile Çeşitleri ideal Aile ister yalnız baba çalışsın ister anne baba birlikte çalışsın ister se göç etmiş olsunevde rol dağılımı ve yetkilerin ortak olduğu kurallara sonuna kadar bağlıortak kararlarda ortak söz sahibi olanbirbirinin hak ve hukukuna saygılıçocukları ve evdeki diğer bireyler ile her yönden yakından ilgili kişilerin aile ortamında kendini huzurlu hissettiği karşılıklı anlayış ve hoşgörü içerisinde yerleşmiş yapısı ile tamamen fonksiyonel olan aile yapısıdır.

Sorunlu Olabilecek Aile Tipleri Babanın çalıştığıdaha çok ev hakkında annenin söz ve kurallarının geçerli olduğuÇocuklarının bakımının tamamen anne üzerinde olduğubabanın çoğu zaman çocukları ile mesafeli olduğu aile

Anne babanın deneyimsiz olmasıgenç yaşta evlenmeleri istemeyerek çocuk sahibi olmalarıçocuk konusunda anlaşamamaları ve çeşitli nedenler ile sürekli anlaşmazlık göstermeleri ile kendini gösteren aile tipidir .

Anne ve baba daha çok kendi işleri ile yüklüçocuk küçükse büyük anne baba veya dadıya bakımının bırakıldığıbüyükse kendi haline bırakılan aile tipidir. Bu durumda çocuktan sürekli düzen ve disiplin istendiği aile tipidir .

Aile daha çok atadan gelen geleneklere bağlıdır Çocuğa davranışın önemi konusunda çok fazla bilgili olmayan aile yapısıdır Kırsal bölgelerden kente göç eden sosyal ekonomik ve uyum açısından bazı problemler ile karşılaşan aile yapısıdır Anne ve Babanın Aile Ortamındaki Yeri

Anne babanın ve aile ortamının çocuğun ilk doğduğu andan itibaren devam eden süreç içerisinde çocuğa etkisi büyük olmaktadır. Anne babanın kişilik yapıları Eğitim durumlarımesleklerizeka düzeyleri bedensel ve ruhsal hastalıkları psikososyal durumları sosyokültürel statüleri yetişme tarzları ve kendi anne babaların dan gördükleri muamele çocuğa yaklaşım tarzlarıçocuk için ayırdıkları vakit vb. durumlar, çocuğu birinci planda etkiler..

Çocuğun bu türlü anne baba etkileşiminin yanı sıra, ailenin sosyoekonomik durumu, ailenin teknolojiden yararlarımı ev ortamının yeterliliği ev ortamındaki huzur ve anlaşma durumu yaşanılan şehirevin bulunduğu sosyokültürel çevre, sosyal imkanlar, devletin sunduğu imkanlarokul ve öğretmen durumu akrabaların durumu ve konumu sağlık hizmetlerinden yararlanmailetişim ve medya araçlarının durumu ve buna benzer sayılmayacak kadar etken ile çocuk etkileşim içerisindedir . Bütün bu etkileşimler ile çocuğun psiko sosyal sosyokültürel gelişim ve şekillenmesi sağlanır.

Olumsuz mesajların ve iletişimin ailenin her bireyine özellikle çocuklara etkisi çok fazladır. Unutulmamalı ki yaşayan ve gelişen bir psikososyal varlık olan çocuk konuşulan her sözdenher jest ve mimiktenher tavır ve durum da niyi veya kötü olarak etkilenecek ve bu etkilenme ile çocuğun kimlikkişilik ve psikososyal yapısı şekillenecektir.

ideal davranış ve ideal aile ortamı çocuğun sağlıklı bedensel ve ruhsal gelişmesini sağlayacaktır. Aksi takdirde aile fonksiyonelliğindeki arızalar çocuklarda ve aile bireylerinde Psikiyatrik rahatsızlıklar şeklinde kendini gösterecektir. Çocukların genel durumu Aileden çevre ve toplumdan kesinlikle etkilenecektir. Sağlıklı bireyler yetişmesi için fonksiyonel ailelere ihtiyaç vardır. açının kollarını bu duruma örnek verebiliriz. Açının oluşma yerindeki açıklık ile sonundaki açıklık arasında büyük fark vardır. Yani çocukluk taki her yanlış veya doğru etki ileride kendini bir davranışbir sözbir tepki ile bir bütün içerisinde kendini gösterecektir. Hayatın temel kurallarından bir tanesi de etki tepki prensibidir. iyi veya kötü her etki o çeşitten bir tepki veya belirti olarak ortaya çıkacaktır.

isterseniz bazı etki tepki örnekleri verelim Etki Çocuğu sevmekdeğer vermekkabul edip onaylamakAilede güven ortamı oluşturmak, sevdiğini ve kabullendiği söz ve davranış olarak aktarmakyeri geldiğinde sabırlı ve ilgili olmak

Tepki Normal gelişim kendine güven insana ve topluma sevgibaşarılı bir sosyal adaptasyon Etki Çocuğu kabullenmemek açıkça istememek bu durumu yeri geldiğinde söz ve davranışlar ile belli etmekbazı gereksinimleri sevgibakımgelişime aitvb. ihmal etmek

Tepki Kendine aileye ve topluma güvensizliksınırlı duygusal yapıyalnızlığa ve suça eğilimli olmaaynı patolojik davranışı toplum içerisinde sergileme

Etki Çok aşırı titiz olmaaşırı kıyaslam asık sık eleştirilerde bulunma hep daha iyisini isteme başarılardan tatmin olmama ve onaylam ama uyumsuzluk içinde olma kendini ifade etmesine izin vermeme

Tepki Çekingen kararsız, başkaları tarafından yargılanma korkusu içinde bulun makendine güvensiz olma, kabiliyetleri ve becerileri olmasına karşın onları ortaya koyamama

Etki Çok aşırı müdahaleci çok aşırı koruyucu kollayıcı olma çocuğun kendini ortaya koymasına izin vermeme çocuğun yerine bazı görevleri üstlenme ona olduğu yaştan daha küçükmüş gibi muamelede bulunmasınırları aşırı gevşetme, aşırı şımartmakuralsızlık

Tepki Kabiliyet ve becerileri gelişmemiş sosyal gelişimi yetersiz devamlı talepkarbaşkalarına bağımlıbeklenen olgunluğa ulaşamamışçok çabuk karşı gelmesosyal çevresine adaptasyonda zorlananengellenmeye tahammülsüz olma

Toplum ve Aile Etkileşimi Aile toplumun en küçük yapı taşını oluşturur. Ailedeki sıkıntılar topluma toplum daki sıkıntılar aileye yansır . Sağlıklı toplumusağlıklı aileler oluşturur. Ailenin sosyokültürel durumutoplumun sosyokültürel durumunu belirler. Toplum ve aile sürekli iyi veya kötü etklileşim içerisindedir.

Aile toplum etkileşimi sağlıklı olmaz ise ailede ve toplumda bazı sıkıntılar oluşabilir. Aile, içinde bulunduğu toplumun durumuna göre şekillenir. Toplumun ve ailenin yapısına etki eden bir diğer noktada devletin topluma ve aileye sunduğu sosyokültürel imkanlardır. Bu imkanların bol olduğu toplumlarda bazı sıkıntıların oluşmasının önüne geçilmiş olur. Devletin sunduğu imkanların yetersizliği veya toplumdaki sosyo ekonomik ve sosyokültürel sıkıntılar toplum ile beraber aileyi de etkileyecektir.

Toplumu ve aileyi özellikle de çocukları etkileyen bir diğer etkende medyadır. Medyanın iyi ve kötü yönde bir çok etkisi bulunmaktadır. Medyanın zararlı etkilerinden ailenin ve aileyi oluşturan bireylerin korunması gerekir.Bunun içinde aileyi oluşturan bireylerin bilinçli olması gerekmektedir. Unutmayınız ki bazı zararları oluşmadan önlemek mümkündür.

Toplum içerisinde infonksiyonel ailelere müdahalede bulunacak onların her türlü sorunları ile ilgilenecekyeri geldiğinde sosyoekonomik destek sağlayacak organize ve yetkileri devlet tarafından desteklenmiştecrübeli ekiplerin bir arada olduğukamu birimlerine ihtiyaç vardır.

Toplum aile etkileşimi hemen her konuda mümkün olmaktadır. ideal toplumun kurulması sağlıklı bireylerin oluşturduğu aileler ile mümkün olduğuna göreideal toplum için, ideal aile yapısıideal aile fonksiyon elliği aile psikiyatrisi her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Bu konuda geniş çaplı çalışma, profesyonel ve tecrübeli ekiplere, bilimsel verilere ihtiyaç vardır

Reklamlar